Dozór elektroniczny jest nieizolacyjnym systemem odbywania kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym. Kontrola wykonywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, a także rejestracja całego przebiegu jej odbywania dokonywana jest za pomocą nadajnika instalowanego na nodze bądź przegubie dłoni skazanego.

a także przy użyciu urządzenia monitorującego montowanego w miejscu, które sąd wyznaczy do odbywania kary pozbawienia wolności (tj. zazwyczaj w miejscu stałego pobytu skazanego).

Sąd penitencjarny może udzielić skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli zostały spełnione łącznie następujące warunki:

– wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku, oraz nie zachodzą warunki przewidziane w art. 64 § 2 Kodeksu karnego (multirecydywa),
– jest to wystarczające dla osiągnięcia celów kary,
– skazany posiada określone miejsce stałego pobytu,
– osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły pisemną zgodę na pozostawanie przeze skazanego we wskazanym przez sąd penitencjarny miejscu pobytu w wyznaczonym czasie oraz na przeprowadzanie przez upoważniony podmiot dozorujący czynności kontrolnych w tym miejscu,
– odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie możliwości techniczno-organizacyjne związane z wykonywaniem dozoru przez podmiot prowadzący centralę monitorowania i upoważniony podmiot dozorujący oraz warunki mieszkaniowe skazanego (tj. „warunki techniczne”)

Jeżeli skazany nie rozpoczął jeszcze wykonywania kary w zakładzie karnym, sąd penitencjarny może udzielić mu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym. Natomiast w przypadku skazanego, który rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym, sąd penitencjarny może udzielić zezwolenia na odbycie w systemie dozoru elektronicznego pozostałej części kary, jeżeli za udzieleniem zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego.

Z systemu dozoru elektronicznego może skorzystać również skazany, któremu wymierzono dwie lub więcej niepodlegających łączeniu kar pozbawienia wolności, które skazany ma odbyć kolejno, nieprzekraczających w sumie jednego roku, a także skazany wobec którego orzeczono zastępczą karę pozbawienia wolności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

W czasie odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego na skazanego zostaje nałożony obowiązek określonego zachowania się, a w szczególności:

– pozostawania we wskazanym przez sąd penitencjarny miejscu w wyznaczonym czasie,
– udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego i wykonywania nałożonych na skazanego obowiązków, a zwłaszcza kontaktowania się z sądowym kuratorem zawodowym oraz umożliwienia mu wejścia do mieszkania, w którym zainstalowano stacjonarne urządzenie monitorujące,
– noszenia nadajnika,
– dbania o powierzone mu elektroniczne urządzenie rejestrujące i nadajnik, a zwłaszcza ich ochrony przed utratą, zniszczeniem, uszkodzeniem lub uczynieniem niezdatnymi do użytku,
– poddania się czynnościom kontrolnym upoważnionego podmiotu dozorującego mającym na celu sprawdzenie prawidłowości funkcjonowania elektronicznego urządzenia rejestrującego oraz nadajnika,
– w przypadku zainstalowania stacjonarnego urządzenia monitorującego – odbierania połączeń telefonicznych przychodzących do tego urządzenia,

Zezwalając na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, sąd penitencjarny określa przedziały czasu w ciągu doby i w poszczególnych dniach tygodnia, w których skazany ma prawo się oddalić z miejsca stałego pobytu lub innego wskazanego miejsca, na okres nieprzekraczający 12 godzin dziennie. Skazany może oddalać się z miejsca stałego pobytu w szczególności w celu:

– świadczenia pracy,
– wykonywania praktyk religijnych lub korzystania z posług religijnych,
– sprawowania opieki nad osobą małoletnią, osobą niedołężną lub chorą,
– kształcenia i samokształcenia oraz wykonywania twórczości własnej,
– korzystania z urządzeń lub zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych,
– utrzymywania więzi z rodziną lub innymi bliskimi osobami,
– korzystania z opieki medycznej lub udziału w terapii,
– dokonania niezbędnych zakupów,
– komunikowania się z obrońcą lub pełnomocnikiem,

Rozpoczęcie odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego następuje w dniu, w którym uruchomiono środki techniczne niezbędne do wykonywania tej kary w tym systemie.

Sąd penitencjarny uchyla (obligatoryjnie, ma obowiązek uchylić) zezwolenie na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, w przypadku gdy:

– skazany, odbywając karę w tym systemie, naruszył porządek prawny, w szczególności popełnił przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, uchyla się od wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonego środka karnego,
– skazany w czasie wykonywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego został osadzony w zakładzie karnym w związku z zastosowaniem tymczasowego aresztowania lub wykonaniem kary w innej sprawie,
– odwołano przerwę w wykonywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego z powodu innego niż ustanie przyczyny, dla której przerwa została udzielona,

W wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami sąd penitencjarny może jednak odstąpić od uchylenia zezwolenia. W razie uchylenia zezwolenia na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego ponowne udzielenie zezwolenia na odbycie kary w tym systemie jest niedopuszczalne w tej samej sprawie.

Wniosek o udzielenie zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego składa się do sądu penitencjarnego, w którego okręgu skazany przebywa. Wniosek taki może złożyć skazany lub jego obrońca, a także prokurator, sądowy kurator zawodowy lub dyrektor zakładu karnego. Wniosek składa się na piśmie wraz z uzasadnieniem. Ponadto do wniosku złożonego przez skazanego, jego obrońcę, prokuratora lub sądowego kuratora zawodowego dołącza się zgodę osoby lub osób zamieszkujących wspólnie ze skazanym. W przypadku wniosku składanego przez dyrektora zakładu karnego zgodę taką uzyskuje sąd penitencjarny orzekający w przedmiocie udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

Sąd penitencjarny wydaje postanowienie w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku.

Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego dotyczy skazanego, który odbywa już karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym, posiedzenie sądu penitencjarnego powinno odbyć się w tym zakładzie, w którym skazany przebywa.

Na postanowienie sądu penitencjarnego o odmowie udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, przysługuje zażalenie skazanemu lub jego obrońcy, prokuratorowi, a także sądowemu kuratorowi zawodowemu lub dyrektorowi zakładu karnego, jeżeli składali wniosek o udzielenie zezwolenia.